İstatistik ve yüzdelikler

📚 İstatistik ve yüzdelikler

Yüzdelikler, verilerin yüzde kaçının belirli bir değerin altında olduğunu gösterir. Test sonuçları, gelir, büyüme eğrileri vb. için kullanılır.

Yüzdelikler nasıl okunur:

25. yüzdelik (Q1): değerlerin %25'i altındadır

50. yüzdelik (medyan): orta değer — yarısı üstte, yarısı altta

75. yüzdelik (Q3): değerlerin %75'i altındadır

90. yüzdelik: en üst %10'dasınız

99. yüzdelik: en üst %1'desiniz

💡 Hayattan örnek

Standart bir testte 85. yüzdelikteyseniz, katılımcıların %85'inden daha iyi performans göstermişsiniz demektir.

Çeyrekler ve IQR:

Çeyrekler verileri dört eşit parçaya böler:

Q1 (25. yüzdelik) — birinci çeyrek
Q2 (50. yüzdelik) — ikinci çeyrek (medyan)
Q3 (75. yüzdelik) — üçüncü çeyrek

IQR (çeyrekler arası aralık) = Q3 − Q1

IQR, verilerin orta %50'sini içerir ve aykırı değerleri tespit etmek için faydalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yüzdelik dilim nedir?

Belirli bir puanın altında kalan değerlerin yüzdesidir. Bir sınavda 90. yüzdelik dilimde olmak, sınava girenlerin %90'ından daha yüksek puan almak demektir.

Çeyrekler nedir?

Sıralanmış bir veri kümesini dört eşit parçaya bölen değerlerdir: birinci çeyrek 25. yüzdelik dilim, medyan 50., üçüncü çeyrek ise 75.'dir.

Alıştırma

Her birini çözün, sonra kontrol edin.

Bir testte 100 öğrenciden 85'inden daha iyi performans gösterdiniz. Hangi yüzdeliktesiniz?

İpucu: 85 öğrenciyi geçtiyseniz, %85 sizin altınızda demektir

Cevabı göster

Medyan 70.000 ₺, siz 91.000 ₺ kazanıyor ve 75. yüzdeliktesiniz. Hane halkının yüzde kaçı sizden az kazanıyor?

İpucu: 75. yüzdelik = sizin altınızda %75

Cevabı göster