Sağlık
VKİ (Vücut Kitle İndeksi) Nasıl Hesaplanır
Hem metrik hem de İngiliz birimlerinde VKİ formülünü öğrenin, VKİ kategorilerini anlayın ve bu yaygın sağlık ölçütünün sınırlamalarını bilin.
- 5 dk okuma
Formül
VKİ = Ağırlık (kg) ÷ Boy (m) 2
VKİ Nedir?
Vücut Kitle İndeksi (VKİ), bir kişinin kilosu ve boyundan hesaplanan sayısal bir değerdir. Bireyleri zayıf, normal kilolu, fazla kilolu ve obez gibi ağırlık kategorilerine sınıflandırmak için basit bir tarama aracı sağlar. VKİ, hızlı bir ilk değerlendirme olarak dünya çapında sağlık hizmeti sağlayıcıları tarafından kullanılmaktadır, ancak önemli sınırlamaları vardır.
VKİ Formülü
Metrik Formül
İngiliz Birimi Formülü
Metrik Örnek
Ağırlık: 75 kg, Boy: 1,75 m:
- Boyu kareleyin: 1,75 × 1,75 = 3,0625
- Ağırlığı sonuca bölün: 75 ÷ 3,0625 = 24,5 VKİ
İngiliz Birimi Örneği
Ağırlık: 165 lbs, Boy: 5'9" (69 inç):
- Boyu kareleyin: 69 × 69 = 4.761
- Ağırlığı 703 ile çarpın: 165 × 703 = 115.995
- Bölün: 115.995 ÷ 4.761 = 24,4 VKİ
VKİ Kategorileri
| VKİ Aralığı | Kategori | Sağlık Riski |
|---|---|---|
| 18,5'un altı | Zayıf | Beslenme yetersizliği riski artmış |
| 18,5 - 24,9 | Normal kilolu | En düşük sağlık riski |
| 25,0 - 29,9 | Fazla kilolu | Orta derecede artmış risk |
| 30,0 - 34,9 | Obez (Sınıf I) | Yüksek risk |
| 35,0 - 39,9 | Obez (Sınıf II) | Çok yüksek risk |
| 40,0 ve üzeri | Obez (Sınıf III) | Son derece yüksek risk |
Boya Göre VKİ Referans Tablosu
Yaygın boylarda farklı VKİ değerlerinin neye karşılık geldiğini görelim:
| Boy | Normal (VKİ 22) | Fazla Kilolu (VKİ 27) | Obez (VKİ 32) |
|---|---|---|---|
| 5'2" (157 cm) | 121 lbs / 55 kg | 148 lbs / 67 kg | 175 lbs / 80 kg |
| 5'6" (168 cm) | 136 lbs / 62 kg | 167 lbs / 76 kg | 198 lbs / 90 kg |
| 5'10" (178 cm) | 153 lbs / 69 kg | 188 lbs / 85 kg | 223 lbs / 101 kg |
| 6'0" (183 cm) | 162 lbs / 74 kg | 199 lbs / 90 kg | 236 lbs / 107 kg |
| 6'2" (188 cm) | 172 lbs / 78 kg | 211 lbs / 96 kg | 250 lbs / 113 kg |
VKİ'nin Sınırlamaları
VKİ bir tarama aracıdır, tanı aracı değildir. Vücut yağını, kas kütlesini veya genel sağlığı doğrudan ölçmez.
- Kas kütlesi: Sporcular ve vücut geliştiriciler yüksek VKİ'ye ancak düşük vücut yağına sahip olabilir. 178 cm boyunda, 91 kg ağırlığındaki kaslı bir kişinin VKİ'si 28,7 (fazla kilolu) olur, düşük vücut yağına sahip olsa bile.
- Yaş: Yaşlı yetişkinler, aynı VKİ'de genç yetişkinlerden daha fazla vücut yağına sahip olma eğilimindedir.
- Cinsiyet: Kadınlar, aynı VKİ'de erkeklerden genellikle daha fazla vücut yağına sahiptir.
- Etnisite: Belirli VKİ değerlerindeki sağlık riskleri farklı etnik gruplar arasında değişiklik gösterir.
- Yağ dağılımı: VKİ, yağın nerede depolandığını hesaba katmaz. Karın yağı, kalça ve uylukta depolanan yağdan daha tehlikelidir.
Dikkate Alınacak Daha İyi Alternatifler
- Bel çevresi: 102 cm'nin (erkekler) veya 88 cm'nin (kadınlar) üzerindeki bel ölçüsü artmış sağlık riskine işaret eder.
- Bel-kalça oranı: Yağ dağılımı hakkında fikir verir.
- Vücut yağ yüzdesi: Kaliperle, DEXA taramasıyla veya biyoelektrik empedans ile ölçülür.
- Bir sağlık uzmanına danışın: VKİ, sağlık değerlendirmesinde dikkate alınan birçok faktörden sadece biri olmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
VKİ nasıl hesaplanır?
Kilogram cinsinden ağırlığınızı metre cinsinden boyunuzun karesine bölün: VKİ = kg ÷ m². 75 kg ve 1,75 m için bu 75 ÷ 3,0625 = 24,5 eder. Pound ve inç kullanıyorsanız önce ağırlığı 703 ile çarpın: VKİ = (lb × 703) ÷ in².
Sağlıklı VKİ aralığı nedir?
18,5 ile 24,9 arası VKİ normal kilo sayılır. 18,5'in altı zayıf, 25,0–29,9 fazla kilolu, 30,0 ve üzeri ise obez olarak sınıflandırılır.
VKİ herkes için doğru sonuç verir mi?
Hayır. VKİ bir tarama aracıdır, tanı değildir: kası yağdan ayırt etmez, bu yüzden zayıf bir sporcu fazla kilolu çıkabilir; yağın nerede biriktiğini de söylemez. Bel çevresi ve hekim görüşüyle birlikte değerlendirin.