Czym jest procent prosty?
Procent prosty to metoda naliczania odsetek, w której opłata jest zawsze obliczana od pierwotnej kwoty kapitału. W odróżnieniu od procentu składanego, procent prosty nie uwzględnia wcześniej zarobionych odsetek. Dzięki temu jest łatwy do obliczenia i przewidywalny. Procent prosty jest powszechnie stosowany w krótkoterminowych pożyczkach, kredytach samochodowych i niektórych rodzajach obligacji.
Wzór na procent prosty
Gdzie:
I = Zarobione lub należne odsetki
P = Kapitał (kwota początkowa)
r = Roczna stopa procentowa (jako ułamek dziesiętny)
t = Czas w latach
Przykład krok po kroku
Pożyczasz $3,000 na 5% procentu prostego na 4 lata:
- Określ wartości: P = $3,000, r = 0.05, t = 4
- Podstaw do wzoru: I = $3,000 × 0.05 × 4
- Oblicz: I = $600
- Łączna spłata: $3,000 + $600 = $3,600
Wyznaczanie różnych zmiennych
Możesz przekształcić wzór, aby obliczyć dowolną zmienną:
Stopa: r = I ÷ (P × t)
Czas: t = I ÷ (P × r)
Przykład: Wyznaczanie stopy procentowej
Zarobiłeś $240 odsetek od depozytu $2,000 w ciągu 3 lat. Jaka była stopa?
r = $240 ÷ ($2,000 × 3) = $240 ÷ $6,000 = 0.04 = 4%
Kiedy stosuje się procent prosty?
| Zastosowanie | Typowe użycie | Dlaczego procent prosty |
|---|---|---|
| Kredyty samochodowe | Finansowanie pojazdów | Stały harmonogram spłat |
| Krótkoterminowe pożyczki osobiste | Pożyczki na 1-3 lata | Przejrzysty koszt |
| Bony skarbowe | Obligacje rządowe | Krótkie okresy zapadalności |
| Finansowanie sklepowe | Kup teraz, zapłać później | Przejrzystość promocji |
| Odsetki od kredytów studenckich | W okresie karencji | Regulowane prawnie |
Procent prosty a procent składany
Oto jak rośnie $5,000 przy 6% w różnych okresach przy każdej metodzie:
| Lata | Procent prosty | Procent składany (roczny) | Zysk z kapitalizacji |
|---|---|---|---|
| 1 | $5,300 | $5,300 | $0 |
| 5 | $6,500 | $6,691 | $191 |
| 10 | $8,000 | $8,954 | $954 |
| 20 | $11,000 | $16,036 | $5,036 |
Dla krótkich okresów (1-2 lata) procent prosty i składany są niemal identyczne. Różnica znacząco rośnie w dłuższych okresach.
Obliczanie miesięcznego procentu prostego
Gdy czas podany jest w miesiącach zamiast lat, najpierw go przelicz:
Przykład: $1,000 na 8% przez 9 miesięcy: I = $1,000 × 0.08 × (9/12) = $1,000 × 0.08 × 0.75 = $60
Kluczowe wnioski
- Procent prosty jest zawsze naliczany wyłącznie od pierwotnego kapitału.
- Najlepiej nadaje się do krótkoterminowych pożyczek i pożyczek o stałym czasie trwania.
- Wzór jest łatwy w użyciu: wystarczy pomnożyć kapitał × stopa × czas.
- Dla długoterminowych inwestycji procent składany zawsze przyniesie więcej.
- Zawsze sprawdzaj, czy produkt finansowy stosuje procent prosty czy składany przed podpisaniem umowy.
Wypróbuj nasz kalkulator
Zastosuj swoją wiedzę w praktyce z naszym kalkulatorem procentów.
Użyj kalkulatora