Bir Sayının Yüzdesi Nasıl Bulunur
Bir sayının yüzdesini bulmak, insanların en sık ihtiyaç duyduğu hesaplamalardan biridir. Formül basittir: sayıyı yüzde ile çarpın ve 100'e bölün. Örneğin, 200'ün %15'ini bulmak için (15 × 200) ÷ 100 = 30 hesaplayın. Bu, restoranlarda bahşiş hesaplarken, satın alımlardaki satış vergisini belirlerken veya bir indirimdeki tasarrufunuzu hesaplarken kullanışlıdır.
Formül: X% şunun Y = (X × Y) ÷ 100
Gerçek dünya örneği: Bir mağaza 85 $'lık bir cekette %30 indirim sunuyor. İndirim (30 × 85) ÷ 100 = 25,50 $, yani 85 $ − 25,50 $ = 59,50 $ ödersiniz. Yukarıdaki indirim hesaplayıcımız bunu anında otomatik olarak yapar.
Yüzde Değişimi Nasıl Hesaplanır
Yüzde değişimi, bir değerin başlangıç noktasına göre ne kadar arttığını veya azaldığını gösterir. Bu, yatırım getirilerini, maaş değişikliklerini, fiyat enflasyonunu ve iş büyüme metriklerini izlemek için kritik öneme sahiptir. Formül, yeni ve eski değerler arasındaki farkı eski değere böler, ardından 100 ile çarpar.
Formül: Yüzde Değişimi = ((Yeni Değer − Eski Değer) ÷ Eski Değer) × 100
Gerçek dünya örneği: Kiranız aylık 1.200 $'dan 1.380 $'a yükseldi. Yüzde artışı ((1380 − 1200) ÷ 1200) × 100 = %15'tir. Bunu anlamak bütçe planlaması ve pazarlık yapmanıza yardımcı olur.
Orijinal Değer Nasıl Bulunur (Ters Yüzde)
Bazen bir yüzde uygulandıktan sonraki sonucu bilir ve orijinal sayıyı bulmanız gerekir. Örneğin, %20 indirimden sonra indirimli fiyat 72 $ ise, orijinal fiyat neydi? 72 $, orijinalin %80'ini temsil ettiğinden (%100 eksi %20), 0,80'e bölünce 90 $ elde edilir. Bu ters hesaplama, vergili fiyatlandırma, indirim sonrası alışveriş ve finansal analiz için paha biçilmezdir.
Formül: Orijinal = Sonuç ÷ (1 ± Yüzde ÷ 100)
Bileşik Yüzdeler Nasıl Çalışır
Bileşik yüzdeler, birden fazla yüzde değişikliği ardışık olarak uygulandığında ortaya çıkar. Yaygın bir yanılgı, %20 artışın ardından %20 azalışın orijinal değere döndürdüğüdür — bu doğru değildir. 100 $ ile başlayarak: %20 artış 120 $ verir, ardından 120 $'ın %20 azalışı 96 $ verir, 100 $ değil. Bu kavram, bileşik faiz hesaplamalarında, çok yıllık yatırım getirilerinde ve ardışık fiyat değişikliklerinde temeldir.
Finansta, bileşik faiz bu prensibi kullanır: faiziniz faiz kazanır. Yıllık %5 bileşik faizle 1.000 $'lık bir yatırım, birinci yılın sonunda 1.050 $'a, ardından ikinci yılın sonunda 1.102,50 $'a (1.050 $'ın %5'i, 1.000 $'ın %5'i değil) büyür. 10 yıl içinde 1.628,89 $'a ulaşır — basit faizden elde edilecek 1.500 $'dan önemli ölçüde fazladır.
Kar Marjı ve Fiyat Artışı: Farkı Anlamak
Kar marjı ve fiyat artışı (markup) her ikisi de yüzde olarak ifade edilir ancak farklı şekilde hesaplanır. Marj, karın satış fiyatına bölünmesidir; markup ise karın maliyete bölünmesidir. Bir ürünü 60 $'a alıp 100 $'a satarsanız, karınız 40 $'dır. Marj 40 $/100 $ = %40'tır, ancak markup 40 $/60 $ = %66,7'dir. İşletme sahipleri doğru fiyatlandırma stratejileri, finansal raporlama ve rekabet analizi için bu ayrımı anlamalıdır.
Hızlı Yüzde Hesaplamaları İçin Zihinsel Matematik Püf Noktaları
Her zaman bir hesap makinesine ihtiyacınız yoktur. İşte profesyonellerin günlük olarak kullandığı kanıtlanmış zihinsel matematik kısayolları:
- %10 bulma: Ondalık virgülü bir basamak sola kaydırın. 85 $'ın %10'u = 8,50 $.
- %5 bulma: %10'u bulun ve yarıya bölün. 85 $'ın %5'i = 4,25 $.
- %25 bulma: 4'e bölün. 85 $'ın %25'i = 21,25 $.
- %1 bulma: Ondalık virgülü iki basamak sola kaydırın. 85 $'ın %1'i = 0,85 $. Ardından herhangi bir yüzde için çarpın.
- Değişme özelliği hilesi: X'in %Y'si = Y'nin %X'i. Yani 50'nin %8'i = 8'in %50'si = 4. Hesaplaması daha kolay olanı seçin.